دبير علمي همايش بزرگداشت روز سهروردي وي را مسلمانترين فيلسوف ايراني ناميد و گفت، سهروردي مظلومترين و در عين حال مانوسترين حكيم ايراني با قرآن كريم است.
«غلامحسين ابراهيم ديناني» دبير همايش بزرگداشت روز سهروردي به ايراد سخناني در خصوص جايگاه شيخ اشراق در سير حكمت و فلسفه ايران پرداخت.
وي زنجان را به دليل تربيت حكما و فلاسفه بزرگي كه سرآمد آنان سهروردي است، مقدس خواند و افزود: براي دومين بار است كه توفيق حضور در اين شهر مقدس را يافتهام و از اين بابت بسيار خرسندم.
ديناني، مظلومترين حكيم تاريخ ايران را سهروردي دانست و گفت: بسيار تاسف ميخورم كه در هشت قرن گذشته حكيم شهيد سهروردي همچنان مغفول مانده است و تاسف ميخورم كه شخصيت بزرگي همچون حاجي سبزواري از سهروردي كه در حلب به شهادت رسيده با عنوان «شيخ مقتول» ياد ميكند.
اين استاد دانشگاه ضمن تجليل از پروفسور «هانري كربن» گفت: هانري كربن حق بزرگي بر گردن ما دارد چرا كه كتابهاي سهروردي را در اروپا منتشر كرده است.
ديناني ضمن ابراز تاسف از محجوريت شيخ اشراق گفت: هيچ فيلسوفي در 14 قرن اخير اين ادعا را نكرده است كه سهروردي ميگويد: من احيا كننده حكمت خسرواني هستم. كيخسرو مردي الهي و حكيم بوده و پادشاه مستبد نبوده است. ما از تاريخ باستان خود اطلاع نداريم و همه پادشاهان را فاجر و منفور ميپنداريم.
نويسنده كتاب ساحت سخن اصل حكمت را متعلق به ايران دانست و افزود: اصل حكمت متعلق به ايران و بخشي از هندوچين بوده و در غرب به هيچ وجه خبري از حكمت نبوده است و تنها شهر آتن از حكمت برخوردار بود.
وي با انتقاد از برخي مورخان كه ذوالقرنين را همان اسكندر ميدانند، گفت: اسكندر با خونريزي و سفاكي بسيار در ايران نقش بارزي در تخريب حكمت و فلسفه ايران دارد و بسيار تاسف ميخورم از اينكه برخي از مورخان از وي به نيكويي ياد ميكنند.
ابرهيمي ديناني سير حكمت در يونان را همزمان با يكديگر دانست و افزود: حكمت در اين دو كشور به موازات هم پيش رفته است اما متاسفانه ما تاريخ خود را فراموش كردهايم.
اين استاد دانشگاه، هگل را فيلسوف تاريخ معرفي كرد و گفت: وي در يك سخنراني رسمي مطرح كرده است كه معنويت در جهان براي نخستين بار با طرح مسئله نور توسط ايرانيان مطرح شده و سهروردي فيلسوف نور است.
وي با تاكيد بر اينكه در هيچ يك از كشورهاي ديگر اسلامي يك فيلسوف همتراز با سهروردي و علامه طباطبايي وجود ندارد گفت: در بين اين موضوع اغراق نميكنم و ميگويم هيچ فيلسوفي در 14 قرن دوران اسلامي همچون سهروردي با قرآن آشنا نيست.
وي ادامه داد: خداي اهورامزدا «نورالانوار» بوده و خداي معرفي شده در «نور» است. سهروردي در تفسير كلمه نور، نور حسي را مدنظر ندارد و اين عقل و ادراك است كه از آن تلقي نور ميشود و نه تنها عقل، بلكه فراتر از آن خداوند نيز نور است. نور همان ظهور و حضور است كه در مقابل غيبت قرار دارد.
وي با انتقاد از كساني كه سهروردي را آتشپرست معرفي ميكنند، گفت: هر كس و حرارت خصلت نور است كه در كمال خود در آتش تجلي ميكند.
ديناني با اشاره به اين سخن سهروردي كه «حكمت من از آنجايي آغاز ميشود كه حكمت ابنسينا به پايان ميرسد» اظهار كرد: بر اين اساس كه ابنسينا فيلسوفي مشايي است اشتباه بوده و ابنسينا يك اشراقي محض است.
ديناني در پايان سخنان خود تصريح كرد: اولين كتاب مفصل در مورد سهروردي را بنده نوشتهام و اين جاي تاسف است كه پس از گذشت 8 قرن كتابهايي كه در مورد سهروردي نوشته شده بسيار اندك است.