غلام حسين ابراهيمی دينانی

متولد پنجم دي ماه 1313 در شهر درچه، روستاي دينان از توابع خميني شهر اصفهان؛چهره ماندگار فلسفه و استاد بازنشسته دانشگاه تهران

سالک فکرت

چهره نام آشنايي براي عموم و خصوصا علاقه مندان حکمت و فلسفه؛ او با برنامه معرفت که هر هفته از شبکه چهار سيما پخش مي شود و همين طور با سخنراني ها و کتاب هايش در نزد اهالي فرهنگ، هنر، علم و انديشه چهره شاخصي محسوب مي شود. .

فيلسوف حکيم

ايشان از جمله شخصيت هاي فلسفي معاصر است که شاخصه هاي يک فيلسوف مسلمان را دارد و بدين گونه از بسياري فيلسوفان معاصر ممتاز مي شود. برخورداري از ذهن نقاد و آزادانديش، بيان جذاب و شيوا و رسا و قلمي روان و گيرا، او را به چهره اي محبوب در ميان آنها که به فلسفه عشق مي ورزند، بدل ساخته است. وي آثار فراواني در حوزه فلسفه و تاريخ فلسفه تاليف و سالها تدريس منابع مهم فلسفي در حوزه و دانشگاه را در کارنامه خود ثبت کرده است.

سرباز عقل

دینانی میزان سنجش و درک هر چیزی را عقل می‌داند، حتی درک انسان از خدا را. دینانی را می توانی فیلسوفی عقل گرا دانست که به اشراق معتقد است و در عین حال فیلسوفی است متاله و اهل حکمت متعالیه و آشنا به تمامی جوانب عرفان. دینانی کتابی دارد با نام دفتر عقل و آیت عشق که در آن به جایگاه عقل در حکمت و فلسفه پرداخته و از عقل دربرابر عقاید اشاعره دفاع کرده و به نقد اندیشه های فلاسفه و عرفای شرق و غرب در این مورد می پردازد

سیر تحصیل و زندگی

وی پس از تحصیل ابتدائی در روستای خود، در مدرسه علمیه نیم آورد اصفهان به تحصیلات دینی مشغول شد. پس از گذراندن دوره سطح و مقدمات فلسفه، سال ۱۳۳۳ وارد حوزه علمیه قم شد و ضمن تحصیل خارج فقه و اصول نزد مراجع بزرگ، نزد علامه طباطبائی به فرآگیری فلسفه نیز پرداخت. که شاهد مباحث فلسفی هانری کربن (فرانسوی) و علامه طباطبایی نیز بود. فلسفه را در اصفهان نزد حکیم ضیاء پور شروع کرد و در قم در سطح عالی با علامه طباطبائی به پایان رساند و از شاگردان خاص ایشان گردید. سال ۱۳۴۵ پس از درگذشت آیت الله بروجردی به تهران مهاجرت کرد و وارد دوره کارشناسی دانشگاه تهران شده و پس از اخذ درجه کارشناسی جهت گذراندن امورات زندگی به استخدام وزارت آموزش و پرورش در آمد. تا دریافت دکترای ادامه تحصیل داد و سال ۱۳۵۲ از رساله دکتری تخصصی فلسفه خود دفاع کرد. سال ۱۳۵۳ ازدواج کرد و همان سال به عنوان استاد فلسفه در دانشگاه فردوسی مشهد مشغول به تدریس شد. سال ۱۳۶۲ به تهران منتقل شده و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران شد و تاکنون استاد این دانشگاه است. وی صاحب تالیفاتی بسیاری در زمینه فلسفه می‌باشد که در آن به نقد آرای فلسفی فلاسفه بزرگ و شرق پرداخته و در ذیل آنها به ارائه نظرات خاص فلسفی خود پرداخته است


علامه طباطبایی و هانری کربن

دینانی در سمینارها و همایش‌های متعدد داخلی و خارجی شرکت داشته و مقالات و آثار فراوانی در حوزه فلسفه و دین پژوهی به رشته تحریر در آورده که برخی از کتابهایشان جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را دریافت نموده ‌است و در اولین دوره همایش چهره های ماندگار در سال ۱۳۸۰ با عنوان چهره برتر فلسفه تقدیر شدند. در ارج نامه «خرد و خردورزی» آمده ‌است: «... منزل ذوالمجد در خیابان بهار... جلسات علامه با کربن تشکیل می‌شد و آقایان دکتر سید حسین نصر، دکتر سپهبدی، دکتر شایگان، محمد تجویدی نقاش، هبوطی... و صائنی زنجانی حضور داشتند.... به اتفاق استاد به سمت تهران حرکت می‌کردیم... جوان ترین عضو جلسات بنده بودم.... کربن در عین شیفتگی به تشیع، به تمام معنا فرنگی بود.» و در سوالی که دینانی از کربن در مورد عقایدش و ضرورت مرشد می‌پرسد و اینکه مرشد شما کیست، جواب می‌گیرد که: «بله،... من اُویسی هستم. (در یکی از مصاحبه هایتان گفته بودید که از کربن پرسیدند که اگر اهل طریقتی، مرشدت کیست و او گفت که من اویسی هستم! منظورش چه بود؟ - بله او گفته بود اما منظور این نبود که او مرشدش «اویس قرنی» است بلکه اویسیه فرقه‌ای هستند که معتقدند اصلاً مرشد لازم نیست! خود اویس اصلاً خدمت پیغمبر اسلام(ص) نرسید، یک دفعه آمد و نصف روز رفت . از کربن پرسیدم که حالا مرشد لازم ندارید، ذکر که دارید، ذکر خفی یا جلی شما چیست؟ او گفت: همین که تا صبح ذکر قال الباقر و قال الصادق می‌خوانم، همین ذکر من است. این جوابی بود که کربن به من داد حالا هر طور می‌ شود این را تفسیر کرد.

‘فردی از فیلسوف پرسید که سقراط چگونه زندگی کرد؟ فیلسوف گفت: سقراط، به دنیا آمد، زندگی کرد و مُرد. «چگونگی» زندگی کردن افراد مساله مهمی نیست و اساسا معرفت افزا نیست. اما آنچه مهم است سخنان جاودانه ای است که از سقراط به جای مانده است. با اینکه قرن ها از سخنان او می گذرد، اما زنده ترین کلام را دارد’

غلامحسین ابراهیمی دینانی

آثار

برخی از کتابهای به چاپ رسیده غلامحسین دینانی عبارتند از:

  1. قواعد کلی فلسفی در فلسفهٔ اسلامی(در سه مجلد)، چاپ و نشر انجمن حکمت و فلسفه، تهران، ۱۳۵۷و مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۶۵.
  2. دفتر عقل و آیت عشق، سه جلد، انتشارات طرح نو، ۱۳۸۰.
  3. ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام، سه جلد، انتشارات طرح نو، ۱۳۷۶.
  4. وجود رابط و مستقل در فلسفه اسلامی، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۶۲. و مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
  5. شعاع اندیشه و شهود در فلسفه سهروردی، انتشارات حکمت، ۱۳۶۴.
  6. اسماء و صفات حق، انتشارات اهل قلم، ۱۳۷۵و سازمان چاپ وانتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۸۶.
  7. نیایش فیلسوف، دانشگاه رضوی آستان قدس، مشهد، ۱۳۷۷.
  8. شبهه آکل و ماکول، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (دبا). بازبینی‌شده در خرداد ۱۳۸۷.
  9. درخشش ابن رشد در حکمت مشاء، ناشر طرح نو، ۱۳۸۴.
  10. فیلسوفان یهودی و یک مسئله بزرگ، ناشر هرمس، ۱۳۸۹.
  11. هستی و مستی، حکیم عمر خیام نیشابوری، ناشر اطلاعات، ۱۳۹۰.
  12. فلسفه و ساحت سخن، ناشر هرمس، ۱۳۸۹.
  13. مقدمه‌ای بر شرح فصوص جندی، تصحیح جلال‌الدین آشتیانی.
  14. ع‍ق‍لان‍ی‍ت و م‍ع‍ن‍وی‍ت، مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
  15. دُر سخن (هزار نکته قصار فلسفی و عرفانی)، ناشر نور سخن 1394
  16. معمای زمان و حدوث جهان، مؤسسه حکمت و فلسفه ایران ۱۳۹۳
  17. سخن ابن سینا و بیان بهمنیار، مؤسسه حکمت و فلسفه ایران ۱۳۹۲
  18. خرد گفتگو (درسگفتارهای فلسفی)، ناشر هرمس 1393
  19. از محسوس تا معقول، مؤسسه حکمت و فلسفه ایران ۱۳۹۴
  20. من و "جزمن"، مؤسسه حکمت و فلسفه ایران ۱۳۹۴
  21. معاد، انتشارات حکمت ایران 1391
  22. پرسش از هستی یا هستیِ پرسش، مؤسسه حکمت و فلسفه ایران ۱۳۹۵
  23. فراز و فرود فکر فلسفی ، موسسه حکمت و فلسفه ایران 1395

کتاب های این نویسنده

معاد (ویرایش جدید همراه با اصطلاحات و اضافات)

نوشته غلام حسين ابراهيمی دينانی

ترجمه

18,000 تومان

شعاع اندیشه شهود در فلسفۀ سهروردی

نوشته غلام حسين ابراهيمی دينانی

ترجمه

55,000 تومان

با عضویت در خبرنامه از پیشنهادات ویژه ما با خبر شوید