ابن رشد

فلسفه ابن رشد

فلسفهٔ او را در غرب «اوروئسیسم» می‌نامند که می‌تواند به «ابن رشدگرایی» ترجمه شود. او تلاش داشت فلسفه ارسطویی را با اسلام تطبیق دهد. او بر خلاف اسلام و همانند بودایی‌گری به ابدی‌بودن روح معتقد نبود.

آثار

«فصل‌المقال» کتاب مشهور اوست که با نگاهی متفاوت به قرآن نگاه می‌کند و از سوی بعضی از عالمان سنی مذهب به عنوان کتابی کفرآمیز اعلام شده‌است. ابن رشد بزرگ‌ترین کسی که در زمینه سازگاری مکتب تهافت (غزالی) با مکتب مشاء (فاراب و ابن سینا) گام برداشت. او بزرگ‌ترین فیلسوف بلامنازع اهل سنت است. از فلسفه ارسطو سیراب شده و هرگز از دایره نگرش اسلامی بیرون نرفته است. هر کجا ابن‌سینا و فارابی کوتاهی کرده باشند، آنان را مورد انتقاد قرار می‌دهد، و هرگاه غزالی محق باشد حق را به او می‌دهد، همچنین وقتی خطا کرده و یا عمداً از راه صواب منحرف شده باشد، او را استهزاء کرده و متهم به سفسطه می‌کند.

آثار فلسفی

۱-تهافت التهافت در ردّ تهافة الفلاسفه غزالی. کلمه تهافت به معنای نقض استدلال و ارائه ناپیوستگی یا نتاقض اجزاء دلیل بکار می‌رود. هدف ابن رشد از نگارش این کتاب ردّ مجادلات غزالی است. وی در کتاب تهافت التهافت به غزالی و ابن سینا ایراد می‌گیرد که فلسفه ارسطو را ناقص فهمیده‌اند. این کتاب در اصل به زبان عربی است و به زبانهای لاتین، فارسی، عبری و انگلیسی ترجمه شده است. این کتاب را حسن فتحی و علی اصغر حلبی به فارسی ترجمه کرده‌اند.

۲-رساله فی ترکیب الاجرام. این کتاب مجموعه رسائلی است که در زمانهای مختلف نوشته شده و به دو زبان عبری و لاتین منتشر شده است.

۳ و ۴-کتابان فی الاتصال. مشتمل بر دو کتاب است که به زبان لاتین و عبری نوشته شده است.

۵-اربعة کتب فی مسألة هل العقل المادّی یمکنه ادراک الصور المنفصله. این کتاب به زبان لاتین است.

۶-شرح کلام ابن باجه فی اتصّال العقل المنفصل بالانسان. این کتاب در کتابخانه مشکوة» شماره ۲۷ (صفحه ۵۶) اسکوریال است. ۷-کتاب الکون. ۸-فی مقولات الشرطیّه. ۹-الضروری فی المنطق. ۱۰-مختصر المنطق. ۱۱-مقدمة الفلسفه فی اثنی عشر رسالة. ۱۲-شرح جمهوریّة افلاطون. ۱۳-شرح فارابی و ارسطو فی المنطق. ۱۴-شروح علی الفارابی فی مختلف المسائل. ۱۵-نقد الفارابی فی التحلیلات الثانی لارسطو. ۱۶-ردّ علی ابن سینا فی تقسیم المخلوقات و قوله اتها ممکنه مطلقاً و ممکنه بذاتها و لازمة بما هو خارج عنها و لازمة بذاتها. ۱۷-شرح وسط لما بعد الطبیعة عن ترجمة نیقولا الدمشقی. ۱۸-فی علم اللّه بالجزئیات. ۱۹-فی علم اللّه بالجزئیات. ۲۰-البحث فیما ورد فی کتاب الشفاء ماوراءالطبیعه. ۲۱-فی وجود المادّة الاولی. ۲۲-فی الزمان. ۲۳-فی العقل و المعقول. ۲۴-مسائل فی الفلسفه. ۲۵-شرح الفردوسی فی العقل. ۲۶-اسئلة و اجوبة فی النفس. ۲۷-اسئلة و اجوبة فی علم النفس. ۲۸-السماء و الدنیا.

فهرست بالا را محمّد لطفی جمعه براساس تحقیق و استدلال تهیه کرده است. به نظر وی ابن رشد غیر از این کتب اثر دیگری ندارد و اگر کسی مدعی خلاف این مطلب باشد باید اقامه دلیل کند. ب:آثار فقهی ۱-فصل المقال (منتشر شده است). مشکوة» شماره ۲۷ (صفحه ۵۷) ۲-ملخص فصل المقال ۳-التقریب بین المشّائین و المتکلّمین. ۴-الکشف عن مناهج الادلة. ۵-شرح کتاب الایمان (امام المهدی ابی عبدالله محمّد بن تومرت شیخ الموحدیّن). ۶-هدایة المجتهد و نهایة المقصد. ۷-مختصر المستصفی فی اصول الفقه. ۸-کتاب فی التنبیه الی اغلاط المتون. ۹-الدعاوی (در سه جلد) ۱۰-دروس فی الفقه العربی (کتابخانه اسکوریال). ۱۱-کتاب فی الذبیحه. ۱۲-کتاب الخراج. ۱۳-الکّسب الحرام. علاوه براین کتابها، ابن رشد چهار کتاب در فلکیّات (هیئت) و دو کتاب در نحو و بیست کتاب در طب تألیف کرده است. تاریخ فلسفه اسلامی ص۱۶۸

کتاب های این نویسنده

تهافت التهافت

نوشته ابن رشد

ترجمه حسن فتحی

58,000 تومان

با عضویت در خبرنامه از پیشنهادات ویژه ما با خبر شوید